Fẹ̀yìn sí fèrèsé kan tí ń wọ inú orin bí ìmọ́lẹ̀ ṣe ń wọ yàrá nípasẹ̀ ìkánkán tí a ṣí sílẹ̀ ní ìdajì — láìyára, pẹ̀lú ìṣọ́ra, tí ń tan ìmọ́lẹ̀ tó tó láti yí ìmọ̀lára àyè padà láìfà àfiyèsí. Èyí ni àmì ohùn Uyama Hiroto, afọnrin àti aṣelọ́rọ̀ tí ó wà ní Tokyo, ẹni tí iṣẹ́ rẹ̀ gba àyè tí a ṣàpèjúwe rẹ̀ dáradára débi pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ kọjá àpèjúwe. O jẹ́ jazz, ṣùgbọ́n kì í ṣe pátápátá. O jẹ́ hip-hop, ṣùgbọ́n nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ àti ẹ̀mí nìkan. O jẹ́ ambient, ṣùgbọ́n ó là á láàyè jù fún ọ̀rọ̀ yẹn láti mú un mọ́lẹ̀ pátápátá. Ohun tí ó jẹ́, ní pàtó, ni orin tí ó ti yan ìjìnlẹ̀ ju ìgbòkègbòdò lọ — tí a sì ti san ẹ̀san fún un, láàrin àwọn ọdún tí ó jẹ́ iṣẹ́ ìkọ̀kọ̀, pẹ̀lú àwọn olutẹ́tíṣí ọkàn tí ó rí i gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn ṣe ń rí àwọn ìwé tí ó yí ìgbésí ayé wọn padà: kì í ṣe nípasẹ̀ ìpolongo, ṣùgbọ́n nípasẹ̀ ẹnìkan tí ó fún wọn ní nǹkan, tí ó sì sọ pé, gbọ́.
Ohun Tí A Ṣe Fún Ìdákẹ́jẹ́ẹ́
Àṣà orin aládàáṣe ti Tokyo ti tipẹ́ tipẹ́ ń gbé irú oníṣẹ́ kan léwájú — ẹni tí ó ń ṣiṣẹ́ ní ibi tí àwọn ìrísí àgbéléwọ̀n àti ìmọ̀lára àdúgbò pàdé, tí ń gba jazz, soul, àti hip-hop gẹ́gẹ́ bí kì í ṣe aṣa ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ogún ìmọ̀ ọgbọ́n gidi. Àṣà jazz kissa tí ó gbòǹgbò ní Japan láwọn ọdún lẹ́yìn ogun ti fi ìlànà kan lélẹ̀ fún gbígbọ́ pẹ̀lú àfiyèsí àti ìṣòro tí kò tíì tú patapata. Ní abẹ́lẹ̀ ìlú náà, ẹ̀mí yìí yípadà láti ìran dé ìran, tí ń ṣèrànwọ́ sí àwọn ibi ìṣeré bìítì ti ọdún 1990 àti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2000, níbi tí àwọn alágbàtà ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àwọn orin wọn pẹ̀lú ọ̀wọ̀ kan náà fún ìró tí ó ti kún àwọn ibi gbígbọ́ orin tí ń fi èéfín kún.
Uyama Hiroto farahan lati inu eto-aye yii pẹlu awọn imọ-ọna ti o sọ ọ di ọtọ si àṣà jazz ti Iwọ-oorun ati iṣowo J-pop. Orin rẹ wa ni ikorita laarin iṣẹ jazz akọọrin, ilana iṣelọpọ hip-hop, ati awọ agbegbe — akojọpọ ti o koju isọri irọrun nitori pe ko si ọkan ninu awọn paati rẹ ti a lo bi ohun ọṣọ. Fèrè jẹ yiyan ti o kun. Ninu itan-akọọlẹ jazz, o gbe iwuwo ti imọ-jinlẹ ti Yusef Lateef ati agbara ara ti Roland Kirk, ti o kun fun imọ-jinlẹ. Ninu iṣelọpọ ti o sunmọ hip-hop, o fẹrẹ jẹ pe kii ṣe aarin agbara. Uyama ṣe e ni ọkan, ati ni ṣiṣe bẹẹ o gba agbegbe ohun ti o jẹ tirẹ nitootọ.
Àríyànjiyàn tí orin yìí ń ṣe kì í ṣe ẹni tí ó ń pariwo. Ó ń tẹnu mọ́ ọn, ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ṣùgbọ́n láìṣe àforíjì, pé ìgbésí-ayé gígùn nínú àṣà ìsàlẹ̀ ilẹ̀ ń ṣẹ̀dá nípasẹ̀ iṣẹ́ ọwọ́ àti ìdúróṣinṣin — nípasẹ̀ àkópọ̀ iṣẹ́ dípò ìfarahàn híhàn. Àríyànjiyàn yìí ni Uyama ti ń ṣe pẹ̀lú gbogbo àkọsílẹ̀ tí ó ti gbé jáde, àti ọ̀kan tí àkójọ rẹ̀, tí a kà sí papọ̀, ń fìdí rẹ̀ múlẹ̀ lọ́nà tí ó gbà mí.
Àyíká Nujabes: Ifowosowopo gẹgẹbi Ikẹkọ
Lati loye iṣẹ́ ọnà Uyama Hiroto, o jẹ́ dandan lati lo àkókò laarin àgbáyé ẹ̀dá ti Seba Jun — olórin tí ó gbasilẹ̀ tí ó sì ṣe àgbéjáde orin labẹ́ orúkọ Nujabes. Nujabes kọ́ ohùn kan láti inú àwọn àpẹrẹ jazz, àwọn ìgbékalẹ̀ ìlù boom-bap, àti ànímọ́ ìbànújẹ́ tí ó jẹ́ ti Japan: orin tí ó ń mú ìfẹ́sọ̀nà wá láì jẹ́ pàtó, tí ó ń ronú jinlẹ̀ láì jẹ́ aláìlówó. Iṣẹ́ rẹ̀ lórí orin Samurai Champloo mú iwa náà wá sí àwọn olùgbọ́ kárí ayé, ṣùgbọ́n ìpìlẹ̀ ti kọ́ ní abẹ́lẹ̀ Tokyo tipẹ́tipẹ́ kí àṣẹ animation kankan tó dé.
Àwọn àfikún Uyama sí iṣẹ́ Nujabes kì í ṣe ohun àìròtẹlẹ. Iṣẹ́ fèrèsì rẹ̀ mú ìbẹ̀rù, ìmí-ẹ̀mí wá sí àwọn iṣẹ́ tí ó bá ti dúró nínú àwọn àpẹẹrẹ wọn — ó mú ìṣàìròtẹlẹ, ìgbóná, àti wíwà ẹ̀dá ènìyàn tí ó mú ìmọ̀lára orin náà jinlẹ̀. Níbi tí Nujabes ti kọ́ àwọn ilẹ̀ aláàyè, onírúurú láti inú ohun tí ó ti wà tẹ́lẹ̀, ohun èlò Uyama ń gba àwọn ilẹ̀ yìí kọjá bí ohun tí a rí níbẹ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́. Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ náà ṣiṣẹ́ dáadáa nítorí àwọn olórin méjèèjì ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ìmọ̀-ọ̀nà tí ó bá ara wọn mu: ẹnìkan ń kọ́ ilé, èkejì ń gbé inú rẹ̀ ní àkókò gidi.
Ẹgbẹ́ Nujabes tí ó gbòòrò sí i ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àgbègbè ẹ̀dá-ìṣẹ̀dá tí ó túbọ̀ ní ìṣọ̀kan ṣùgbọ́n tí ó jẹ́ gidi — tí wọ́n ń so àwọn agbéjáde, MC, àti àwọn agbórinlù pọ̀ lẹ́yìn àwọn ètò ìpolongo àkọ́kọ́ ní ọ̀nà tí ó fi hàn bí àwọn ìsẹ̀lẹ̀ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti Tokyo ti máa ń ṣètò ara wọn: nípasẹ̀ ìgbẹ́kẹ̀lé, ìfẹ́ sí irú ohun kan, àti ìsúnmọ́ kàkà àwọn àdéhùn gangan. Uyama rìn káàkiri nínú ayé yìí gẹ́gẹ́ bí alábàápín, agbórinlù alààyè, àti alátìlẹ́yìn èrò. Ìbátan náà jẹ́ ìdásílẹ̀, ṣùgbọ́n kò yẹ kí a lóye rẹ̀ ní pàtàkì nípasẹ̀ ohun tí ó tẹ̀lé e. Kí Nujabes tó kú ní 2010, àwọn ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọ̀nyí dúró lórí àwọn ìpìlẹ̀ ara wọn — gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pàṣípààrọ̀ ẹ̀dá-ìṣẹ̀dá tí ń gbèrú, kì í ṣe bí ohun tí ó ṣáájú ohun ìní àtijọ́.
Lẹ́yìn Seba Jun: Ọ̀fọ̀, Ìtẹ̀síwájú, àti Ìyípadà Adá
Nujabes kú ni February 2010, ati pé iparun náà gbé káàkiri àwọn ibi ìkọ̀kọ̀ Tokyo àti àgbègbè rẹ̀. Àwọn ènìyàn àgbáyé tí wọ́n kóra jọ nítorí orin rẹ̀ — tí wọ́n fà wọ́n lọ́wọ́ nipasẹ Samurai Champloo, nipasẹ àtòjọ orin tí a kọjá lọ́wọ́, nipasẹ ọ̀nà pàtàkì tí ìró rẹ̀ kó àwọn olùgbọ́ tí wọ́n nílò ìdákẹ́jẹ́ẹ́ yẹn — ṣọ̀fọ̀ pẹ̀lú agbára tí kò ṣe de fún olorin tí kò wá àkọ́kọ́-àríwá rí. Àìsí rẹ̀ dá àyè kan sílẹ̀ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ retí pé yóò kún fún àwọn àkọsílẹ̀ ìyìn àti àwọn ìṣe ìrántí.
Uyama Hiroto ko ṣe igbasilẹ ọrẹ. O ṣe A Son of the Sun, ti a tu silẹ ni ọdun 2011, awo-orin ti o fihan ohun ọranyan ti o ti dagba patapata ti o si n ṣiṣẹ pẹlu ọgbọn inu tirẹ. Igbasilẹ naa kii ṣe iyapa lati agbegbe ẹwa ti o ti pin pẹlu Nujabes — ṣugbọn o jẹ tirẹ laisi iyemeji. Nibiti oṣere miiran le ti fi ara sinu agbara ẹdun ti isonu, ti o n ṣeto iṣesi ti ekún iranti, Uyama tẹsiwaju lati dagba. Iyatọ naa ṣe pataki pupọ.
Ìyàtọ̀ wà láàrin oǹkọ̀rin tí ó ń yin ara iṣẹ́ alábàáṣiṣẹ́pọ̀ rẹ̀ — tí ó ń pa á mọ́ bí ẹni tí ó ń pa kòkòrò inú amber — àti oǹkọ̀rin tí ó ń bá a lọ ṣiṣẹ́ láàrin agbègbè tí wọ́n pín, tí ó ń tẹ̀ síwájú nínú rẹ̀ lórí àṣẹ ara rẹ̀. Uyama wà nínú ẹ̀ka keji dáadáa. Ìyípadà adáyé kìí ṣe ìyànsí ṣùgbọ́n àlàyé: àkókò tí ohùn tí ó ti sọ̀rọ̀ nínú ìjíròrò tẹ́lẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í sọ̀rọ̀ ní àwọn gbólóhùn kíkún nìkan. Àwọn olùgbọ́ kárí ayé tí wọ́n ṣàwárí iṣẹ́ rẹ̀ nípasẹ̀ ìran Nujabes rí, nínú àkójọ adáyé rẹ̀, kìí ṣe ìtùnú ṣùgbọ́n ìtẹ̀síwájú — èyí tí ó ní àwọn ìdí tirẹ̀ láti wà.
Iṣẹ́-ọnà ní Eti: Fèrè, Ilé-iṣẹ́, àti Irú Ìfaradà Kan Pàtó
Ohun tí ó fi Uyama Hiroto yàtọ̀ sí àgbègbè gbígbóhùn tí ó gbòòrò ti lo-fi àti jazz-fusion kìí ṣe ìtọ́wọ́ nìkan, ó jẹ́ àjọṣe pàtó láàrin ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olórin àti ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùgbéjáde. Ṣíṣe fèrè ń kọ́ni ní ìfura pàtó sí ẹ̀mí, àyè, àti àkókò. Ohùn kan kò bẹ̀rẹ̀ tàbí parí pẹ̀lú ìpegede ẹ̀rọ; ó ń gbé àti kú pẹ̀lú ara. Òye yìí ń ta jáde lásán sí bí ó ṣe ń kọ́ orin, níbi tí ìtọ́jú ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ti jẹ́ ìwọ̀nba bí ìtọ́jú ohùn, àti níbi tí ìhámọ́ra sí púpọ́ ti ń faragbà.
Ìmọ̀ ẹ̀wà àrá Japan tí wọ́n ń pè ní ma — 間 — ń tọ́ka sí lílò ààyè tí kò ní nǹkan lọ́nà tí ó ní ìtumọ̀, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tí ó ń fún ohùn tí ó yí i ká ní ìwọ̀n àti àyíká rẹ̀. Ó jẹ́ ìlànà tí a hun sínú iṣẹ́ ọ̀nà ìbílẹ̀, ṣùgbọ́n kì í ṣe àṣà àpẹrẹ ní ọwọ́ Uyama; ó jẹ́ ọ̀nà ìṣe tí a gbé láàyè. Àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ń lo ààyè kì í ṣe gẹ́gẹ́ bi àìsí, bí kò ṣe ohun èlò. Àwọn àlàfo nínú àwọn ìtòlẹ́sẹẹsẹ rẹ̀ jẹ́ ìpinnu ìdásílẹ̀, wọ́n sì ń dá irú ànímọ́ ìmọ́ra kan tí orin rẹ̀ ń san fún àwọn tí ó ń tẹ́tí sí i pẹ̀lú ìdojúkọ kíkún.
Àwọn àwo-orin bíi Ifẹ́, Ìjìnnà láti ọdún 2012 àti ORIN ÌYÈ pọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ìrírí gbígbọ́ kan ṣoṣo dípò àkójọpọ̀ orin kọ̀ọ̀kan, èrò inú akọrin tí ń dín kù bí àṣà ṣíṣíwọ́n orin ti ń pín àfiyèsí sí àwọn ẹ̀yà kúkúrú. Àwo-orin kọ̀ọ̀kan ní ìmọ̀lára àti ìrísí ọ̀nà gbígbọ́ tí ó dúró. Lílọ láti ìbẹ̀rẹ̀ wọn dé òpin jẹ́ ìrírí tí ó yàtọ̀ pátápátá sí gbígbọ́ orin kan ṣoṣo nínú àkójọ orin, Uyama sì ti ń kọ́lé sí i fún ọ̀nà gbígbọ́ tí ó jinlẹ̀ yẹn paapaa bí àwọn ohun èlò tí ń pín orin ti yí padà láti ṣàkóbá fún un.
Ìsàlẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Ibi, Kì í Ṣe Ipò
Òmìnìra nínú orin nígbà míràn ni wọ́n ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi iṣẹ́ àfihàn, ìkọ̀sílẹ̀ alátakò sí àwọn ètò àkọ́kọ́ tí a ṣe fún ìgbàgbọ́. Nínú ọ̀ràn Uyama Hiroto, ó jẹ́ kìkì ipò tí ó mú kí iṣẹ́ rẹ̀ ṣeé ṣe. Àwọn àmì àti àwọn nẹ́tíwọ́ọ̀kì tí ó ti fún un ní ìtìlẹ́yìn, pẹ̀lú Hihotropolis tí a tẹ̀ sílẹ̀, jẹ́ àfihàn ìgbàgọ́ gidi pẹ̀lú ìtàn àti ilẹ̀ tirẹ̀, tí ó ti fìdí múlẹ̀ nínú àyíká pàtó ti orin jazz ti Tokyo, àwọn ilé títa àwo-orin, àti àwọn àwùjọ aṣewéré-orin. Èyí kì í ṣe ìtàn àròsọ bohemian, ó jẹ́ ètò ọrọ̀ ajé ẹ̀dá àdáṣe tí ó ní ìlànà àti èrè tirẹ̀.
Ise jazz ati aworan idanwo ti Tokyo ti pẹ́ ti n ṣetọju ibaraenisọrọ ti iṣẹ-ṣiṣe pẹlu aṣa olupilẹṣẹ. Awọn akọrin n gbe laarin awọn ipo iṣe ifiwe ati iṣẹ ile-iṣere laisi ipinya ọjọgbọn ti o muna ti o ṣe afihan ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ orin ti Iwọ-oorun. Yi ṣiṣan ti jẹ ki awọn oṣere bii Uyama le dagbasoke ni ọpọlọpọ awọn ọna ni akoko kanna, gẹgẹbi oṣere, gẹgẹbi onise-ọwọ ile-iṣere, gẹgẹbi akọrin laisi idanimo kan ṣoṣo ti o pa awọn miiran mọ. Abajade jẹ adaṣe ti o ni imọlara odidi dipo ti iyasọtọ.
Irin-ajo kariaye orin rẹ kọja Yuroopu, Ariwa Amerika, ati Guusu ila-oorun Esia, ti waye laisi iranlọwọ ile-iṣẹ aami nla, ati pe otitọ yẹn sọ nkan pataki nipa ifẹ agbaye fun iwa-ara yii. Awọn olugbo ti o wa ni ita Japan ṣe awari rẹ nipasẹ awọn ikanni kanna ti o ti gbe aṣa ipamo kọja awọn aala nigbagbogbo: awọn olugba igbasilẹ ti o ṣe ipinnu, awọn agbegbe lori ayelujara ti a ṣeto ni ayika awọn ohun kan pato, ati ikojọpọ lọra ti iṣeduro ẹnu-si-ẹnu. Pe iru pinpin yii n ṣe atilẹyin iṣẹ-ṣiṣe jẹ ariyanjiyan fun ailagbara orin pataki si imọ-ọrọ ọja.
Ipo Uyama tun ni asopọ si itan gigun ti awọn akọrin ara Japan ti n ṣiṣẹ ni awọn iru orin ti o dapọ lati aṣa jazz kissa ti awọn ọdun 1960 ati 70, nibiti gbigbọ jazz ara America jẹ iṣe ti gbigba asa jinle, nipasẹ akoko boom-bap ti awọn ọdun 1990, nigbati awọn olupilẹṣẹ ara Japan ṣe afihan pe awọn ẹya igbekale hip-hop le gbe awọn akoonu ẹdun ati asa ti o yatọ patapata. Eyi ni ilowosi jinle ati lemọlemọ ti Japan pẹlu jazz gẹgẹbi ede ajeji ti a sọ di ede abinibi ti o yipada lori awọn iran di nkan ti o n sọ ni irọrun ṣugbọn pẹlu ohun orin agbegbe ti ko ṣiyemeji.
Ohun Tí Ó Dúró: Lórí Ipa Ìdákẹ́ àti Ọ̀pá Ohùn Gígùn
Ariyanjiyan pataki ti iṣẹ́ Uyama Hiroto nipasẹ orin funrararẹ̀ ju gbólóhùn èrò sí ni pé ìdúróṣinṣin tí kò ṣe àfihàn jẹ́ ọ̀nà àfikún àṣà tí ó ní ìtumọ̀ bíi gbogbo ìṣe ìyalẹnu. Nínú ètò ètò-ọrọ akiyesi tí ó san fún ifihan tí ó ga jùlọ, ìyapa tí ó múni yà, ìtàn ìdìde àti dídé tí ó rọrùn láti lóye, ó ti ṣe ìdúró ṣiṣẹ́ orin tí ó béèrè ohun mìíràn lọ́wọ́ àwọn olùgbọ́ rẹ̀: sùúrù, àfiyèsí, ìmúrasílẹ̀ láti jókòó pẹ̀lú ìró tí kò sọ̀rọ̀ ayọ̀ rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
Awọn olupilẹṣẹ ọdọ ati awọn akọrin ti n ṣiṣẹ ni awọn aaye ti o sunmọ aaye ilu kariaye, awọn diaspora jazz-rap, agbegbe ti n dagba ti awọn akọrin ti o gba awọn ohun elo akọsitik ati iṣelọpọ itanna gẹgẹbi awọn irinṣẹ ti o ni ibamu patapata, ni a ti ṣe apẹrẹ nipasẹ iṣelọpọ rẹ, boya wọn le fun orukọ ipa naa taara tabi rara. Eyi ni bi aṣa ipamo ṣe n tan: kii ṣe nipasẹ idamọran ti o han tabi ifowosowopo ti a gba, ṣugbọn nipasẹ gbigba ti a ko ri ti oye ti o wọ inu iṣẹ naa ti o si yi ohun ti iṣẹ naa le ṣe pada.
Nígbà tí a bá yọ ìrètí àti ìfọkànsìn kúrò nínú ohun tí Nujabes fi sílẹ̀, èyí tí ó pọ̀, ṣùgbọ́n tí a gbẹ́kọ̀lé àyíká ọ̀rọ̀ ikú rẹ̀ àti ìwọ̀n ìmọ̀lára tí orin rẹ̀ ń gbé fún àwọn tí ó gbọ́ ọ́ ní àkókò tí ó ṣe pàtàkì fún wọn, ohun tí ó kù ni àwọn ìlànà kan nípa ṣíṣe orin: àkọ́kọ́ ìmọ̀lára ju ìmọ̀-ẹ̀kọ́ lọ, ìjẹ́pàtàkì ìdánilójú, àti ìgbàgbọ́ pé jazz lè jẹ́ èdè tí ń bẹ̀ láàyè kì í ṣe èdè ìtàn. Uyama Hiroto ń fi àwọn ìlànà wọ̀nyí hàn ní kíkún ju bí àkójọpọ̀ ìrántí tàbí àtúnṣe ọdọọdún kan ṣe lè, nítorí ó ti ń ṣe iṣẹ́ tuntun láti inú wọn.
Orin ni ohun tí ó ń ṣe ìyìn sí àwọn olùtẹ́tísí tí wọ́n rí i ní ọ̀nà tiwọn, ní àkókò tiwọn, láìsí àgbègbè àtìlẹ́bá tí a ti gbé e jáde tàbí gbé e lárugẹ. Àkójọpọ̀ Uyama kún fún orin tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́nà yìí, tí ó ń dé fún olùtẹ́tísí kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí àwárí, láìka àkókò tí a ṣe é sí. Èyí kìí ṣe àìròtẹ́lẹ̀ ipò. Ó jẹ́ àbájáde kíkọ́ ohun kan pẹ̀lú ìjìnlẹ̀ tí ó tó tí kò nílò àkókò kan pàtó láti dá a lare. Kìí ṣe olùtọ́jú iná tí ẹlòmíràn tán. Ó ti ń kọ́ iná tirẹ̀ ní gbogbo ìgbà, iná tí ń jó ní kẹ̀kẹ̀rẹ̀ àti ní ìdúróṣinṣin, tí ń tan ìmọ́lẹ̀ jìnnàjìnnà.
Pín
Wọlé láti darapọ̀ nínú ìjíròrò. Wọlé
Kò sí ọ̀rọ̀ sílẹ̀. Jẹ́ àkọ́kọ́ láti pín èrò.
